علم‌آموزی و تربیت نسل آگاه، مسیر تعالی خانواده و پیشرفت ایران است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی، قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم، روز شنبه در برنامه تلویزیونی «آفتاب شرقی» با اشاره به جایگاه علم، تفکر و تعقل در مکتب اسلام، گفت: یکی از ویژگی‌های دین اسلام، اهمیت دادن به علم، تفکر و تعقل است و این مسئله در بالاترین درجه و جایگاه مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: گاهی ممکن است در یک مکتب یا اندیشه، از علم تعریف و بر اهمیت آن تأکید شود، اما در اسلام، علم در اوج جایگاه قرار دارد. ما مکتبی را سراغ نداریم که به اندازه مکتب اسلام به مسئله علم‌آموزی، دانش، تحقیق و پژوهش پرداخته باشد.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم با اشاره به آیه «هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ» اظهار کرد: این آیه یک سؤال مملو از محتواست؛ آیا جامعه‌ای که اهل علم است با جامعه‌ای که اهل علم نیست، قابل مقایسه است؟ روشن است که این دو جامعه با یکدیگر قابل مقایسه نیستند.

وی ادامه داد: قرآن کریم می‌فرماید «فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ». جامعه‌ای می‌تواند «اتباع احسن» داشته باشد که عالم، دانشمند و اهل بررسی باشد؛ یعنی اقوال و افکار مختلف را بررسی کرده باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با اشاره به روایت «اطلبوا العلم ولو بالصین»، گفت: پیامبر عظیم‌الشأن اسلام بر اهمیت علم‌آموزی تأکید کرده‌اند. علم، ارزش ذاتی دارد؛ حتی اگر علمی درباره طبیعت باشد، علمی که انسان به وسیله آن طبیعت را بشکافد و حقایق طبیعت را کشف کند، ارزشمند است.

وی افزود: امروز شاهد پیشرفت‌های علمی در اروپا هستیم، در حالی که در دوره‌ای، اروپایی‌ها شاگرد مکتب اسلام بودند و برای علم‌آموزی به ایران و سرزمین‌های اسلامی می‌آمدند. منتها در یک برهه از زمان، سران بی‌کفایتی که در کشور ایران ظهور پیدا کردند، باعث عقب نگه داشته شدن جامعه شدند.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اگر کشور ما امروز در بخش‌های زیادی از علم و دانش پیشرفت کرده است، همه این دستاوردها را مدیون امام شهید هستیم. بیشترین تذکر و درخواست ایشان از حوزویان و دانشگاهیان، به‌ویژه استادان دانشگاه و دانشجویان، این بود که اگر می‌خواهید ایران قوی، ایران عزیز و ایران سربلند داشته باشید، چاره‌ای ندارید جز اینکه عالم باشید، دانشمند باشید و راه‌های میانبر رسیدن به علمی را که امروز دنیا به آن دست یافته است، پیدا کنید و تقلید نکنید.

وی با اشاره به آیه ۱۱ سوره مبارکه مجادله «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ» گفت: خدای سبحان کسانی را که اهل ایمان هستند رفعت می‌دهد، آنان را بالا می‌برد و عظمت می‌بخشد و برای اهل علم نیز درجاتی قرار داده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با بیان اینکه نخستین آموزش الهی به انسان با علم ارتباط دارد، اظهار کرد: اولین چیزی که خدای سبحان به انسان آموزش می‌دهد، علم است و به خاطر همین علم است که انسان مورد تکریم قرار می‌گیرد و مسجود ملائکه واقع می‌شود.

وی ادامه داد: خداوند در قرآن کریم می‌فرماید «وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَی الْمَلَائِکَةِ». خداوند آنچه را به آدم آموخته بود، بر ملائکه عرضه کرد و از آنان پرسید اینها چیست. ملائکه پاسخ دادند که ما چیزی از آن نمی‌دانیم. پس از آن، خداوند به فرشتگان دستور داد که بر آدم سجده کنند و همه سجده کردند.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم تأکید کرد: سجده ملائکه به انسانی بود که عالم بود. این مسئله نشان می‌دهد که علم چه جایگاه و ارزشی دارد. عبادتی که فرشتگان انجام می‌دهند قابل وصف نیست و به حدی عظیم است، اما همین‌جا می‌بینیم که علم چه اندازه ارزش دارد.

وی در ادامه خطاب به پدران، مادران، معلمان و استادان گفت: مکتب ما، مکتب علم، دانش، ارزش، پیشرفت، تعلیم و ترقی است. نباید اجازه داد بچه‌ها گرفتار بازی‌هایی شوند که عمرشان را ضایع می‌کند یا فعالیت‌هایی داشته باشند که اثر و نتیجه‌ای در رشد و تعالی آنها ندارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی افزود: باید به بچه‌ها کمک کنیم. این بچه‌ها تازه در حال آشنا شدن با زندگی دنیا هستند و تجربه ندارند. پدر و مادرها باید تجربه‌های خود را به آنها منتقل کنند و نگذارند گسل نسلی اتفاق بیفتد. باید با قصه‌ها و داستان‌ها، راه‌های موفقیت و راه‌های پیشرفت را به فرزندان منتقل کرد.

وی با اشاره به اهمیت کتاب و مطالعه در سبک زندگی خانواده‌ها گفت: یکی از روش‌های سبک زندگی ما این است که اعضای خانواده با کتاب می‌خوابیم؛ البته منظور این نیست که کتاب می‌خوانیم تا خوابمان ببرد، بلکه زمانی را برای مطالعه کتاب اختصاص داده‌ایم.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم ادامه داد: خانواده‌ای که همه اعضای آن اهل علم، دانش و تعالی باشند، خانواده‌ای دارای حیات طیبه، متعالی و مترقی است. ایرانی باید متعالی و مترقی زندگی کند و این امر بدون علم و دانش امکان‌پذیر نیست.

وی با اشاره به یکی از حقوق فرزندان بر والدین در روایات اظهار کرد: در روایات درباره حقوق فرزندان بر عهده والدین، موضوع تعلیم کتاب، تعلیم قرآن و تعلیم دین مطرح شده است و این نشان‌دهنده جایگاه علم و آموزش است.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی افزود: در اینجا تأکید شده است که پدر و مادرها قرآن را به فرزندان آموزش دهند. برخی ممکن است از این مسئله چنین برداشت کنند که قرآن چون کتاب دینی است، فقط مربوط به مسائل دینی است، در حالی که قرآن کتابی است که اگر انسان با آن انس بگیرد، دیگر وقت خود را تلف نمی‌کند.

وی با اشاره به توصیه‌های قرآن درباره علم و مراجعه به اهل علم گفت: قرآن می‌فرماید «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»؛ یعنی اگر نمی‌دانید از اهل ذکر و آگاهی سؤال کنید. این دستور، یک توصیه عام برای پرسیدن و مراجعه کردن به اهل علم و دانش است.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم گفت: پدرها، مادرها، معلم‌ها و استادان نباید اجازه دهند بچه‌هایشان با شک و شبهه زندگی کنند. باید برای آنها کتاب و منابع معرفی کنند و بخشی از آنچه خودشان مطالعه کرده‌اند و آموخته‌اند، به فرزندان منتقل کنند. اگر اجازه بدهید شبهه باقی بماند و آن را با علم و دانش و مراجعه به دانشمندان و عالمان برطرف نکنید، مشکل ایجاد می‌شود.

وی با اشاره به روایات مربوط به مجالست با علما اظهار کرد: در روایات ما تأکید زیادی بر مجالست با علما وجود دارد. حتی درباره نگاه کردن به در خانه عالم نیز ثواب بیان شده و در برخی روایات، زیارت علما عبادت دانسته شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی افزود: وقتی علم از زبان یک عالم جاری می‌شود، انسان انگیزه پیدا می‌کند که مانند آن عالم و مانند آن دانشمند شود. هر کسی نیز به اندازه دانش خود وارد این عرصه می‌شود و انگیزه پیدا می‌کند که مانند این عالم یا دانشمند شود. بنابراین، مسئله مجالست با علما و نگاه کردن به چهره علما و دانشمندان اهمیت دارد.

قائم‌ مقام مدیر حوزه علمیه قم با اشاره به دانشمندانی که در جریان تحولات منطقه هدف ترور قرار گرفته‌اند، گفت: دانشمندانی که صهیونیست‌ها یک لحظه توان دیدن آنها را ندارند، بلافاصله ترور می‌کنند؛ آن‌وقت به ما می‌گویند تروریست.

وی با تأکید بر اینکه اسلام بر علم و دانش استوار است، اظهار کرد: این دین اسلام است و این قرآن است که بر علم و دانش تأکید دارد. همچنین در روایتی که هم متواتر دانسته شده و هم سند محکمی دارد، آمده است: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ». در برخی نسخه‌ها «مسلمه» نیز آمده است که زنان مسلمان را نیز شامل می‌شود و از نظر ادبیات عرب نیز این تعبیر قابل توجه است.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی تأکید کرد: این یکی از دستوراتی است که برای هر مسلمانی مطرح شده است؛ یعنی مسلمان باید به اندازه ظرفیت خود علم بیاموزد. اسلام انسان بی‌علم را تأیید نمی‌کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در هر صورت، اسلام مساوی با علم است؛ اسلام مساوی با علم‌آموزی، دانش، معرفت و آگاهی است. هر کسی نیز که علم و دانش بیشتری داشته باشد، از قرآن بیشتر استفاده می‌کند و از روایات بیشتر بهره می‌گیرد، زیرا آگاهی و شناخت بیشتری دارد.

انتهای پیام/